Op 19 en 20 september vond in Barneveld, het centrum van de Nederlandse pluimvee-industrie, een aviaire influenza-oefening plaats. Doel van deze oefening was het afstemmen van de diverse taken van de veterinaire teams met de activiteiten van hun volksgezondheidscollega's.
Tijdens de oefening werden vier veterinaire teams, de z.g. specialisten- en frontteams, getraind in de organisatie, logistiek, verantwoordelijkheden en communicatielijnen, die bij een dergelijke ruiming komen kijken. Daarnaast werd geoefend in de correcte afhandeling van monstername en -verzending, en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen zoals maskers, brillen, overalls en hygienemaatregelen.
Het humane gedeelte van de oefening bestond uit twee delen. De Hulpverlening Gelderland-Midden had als taak de veterinaire veldteams van oseltamivir en eventuele influenzavaccinatie te voorzien. Hierbij werd een recentelijk ontwikkeld registratiesysteem ingezet en getoetst. Vanuit het CIb had men als taak de verschillende gezondheidsonderzoeken uit te zetten, waarbij vragenlijsten, serummonsters en wangswabs werden afgenomen. Deze studies, die inmiddels toestemming hebben gekregen van de METC, richten zich onder andere op ruimers, die contact met vogelgriep-besmette dieren hebben gehad. Hierdoor kan bijvoorbeeld het verband tussen blootstellingsfactoren en antistofvorming tegen het H5-virus onderzocht worden.

Initiatiefnemer van deze oefening was de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). De GGD Hulpverlening Gelderland-Midden en het CIb waren gevraagd hieraan deel te nemen.  
De Hulpverlening Gelderland-Midden met o.a. Toos Waegemakers (arts infectieziekten GGD), Jeroen de Groot (Informatie en automatisering), Jan Salomons en Ruud Koers (GHOR).
Vanuit het CIb namen de volgende personen deel:
- EPI: Mirna Du Ry (arts epidemioloog), Carolien de Jager (sociaal verpleegkundige), Frederika Dijkstra (epidemioloog) en Marianne van der Sande (arts epidemioloog);
- LCI: André Jacobi (projectleider Preparedness). 

De oefening bestond uit vier dagdelen, waarin het volgende scenario werd nagebootst:
"Bij onze zuiderburen is sinds een paar dagen een vogelgriep (H5N1) epidemie gaande, die zich sterk aan het uitbreiden is. Er wordt een verband gelegd met illegaal geïmporteerde vogels die op de vogeltjesmarkt in Antwerpen zijn verhandeld.
Op een bedrijf in Nederland, dat recentelijk contact heeft gehad met de vogeltjesmarkt, wordt door de veehouder een ziektebeeld ontdekt dat overeenkomt met dat van vogelgriep. Hij maakt hier melding van bij het landelijk meldpunt dierziektebestrijding (AID meldkamer), waarna de VWA wordt ingelicht.
Men besluit men geen risico te nemen en het bedrijf direct preventief te ruimen. Verder zal naar voren komen dat er binnen een straal van 1 km nog 3 andere bedrijven liggen waar AI-gevoelige dieren worden gehouden.

"De Hulpverlening Gelderland-Midden voorzag de veterinaire veldteams van oseltamivir (Tamiflu) en eventuele influenzavaccinatie, waarbij een recentelijk ontwikkeld geautomatiseerd registratiesysteem ter plekke ingezet en getoetst werd. Het eerste dagdeel kostte dit nog enige gewenning en duurde de invoer van de gegevens lang, maar dit bleek in de daarop volgende dagdelen steeds sneller te gaan.
Vanuit het CIb had men als taak de verschillende gezondheidsonderzoeken uit te zetten binnen de veterinaire veldteams die steeds uit zo'n 14 personen bestonden. Hierbij vragenlijsten, serummonsters en wangswabs werden afgenomen. De vragenlijsten werden, na een korte introductie van onze kant, tegelijkertijd in de gehele groep uitgezet.
In de tussentijd werden de teamleden individueel bemonsterd (serum en wangswab). In totaal hadden beide humane teams in totaal 30 minuten om een groep van 14 veterinaire experts van informatie en Tamiflu te voorzien, als ook de onderzoeken uit te zetten. Dit bleek in praktijk net voldoende tijd te zijn.

De oefening was een groot succes. Niet alleen konden wij het registratiesysteem en de onderzoeken aan een praktijktest onderwerpen om te zien of datgene wat op papier gepland is ook daadwerkelijk in het veld haalbaar is. Maar verder is het altijd goed om de diverse communicatielijnen tussen CIb, GGD, VWA en LNV zo kort mogelijk te houden, zodat men elkaar in acute situaties snel weet te vinden.
Ook werkten de bezoeken aan de pluimveestallen en het "in actie zien" van de veterinaire teams zeer verhelderend voor onze beeldvorming, waarbij naar een optimale en efficiënte aansluiting tussen humane en veterinaire bestrijding gezocht kan worden.

Mirna Robert - Du Ry